De oplettende lezer merkte op dat de column van Thom Asvaer even op zich laat wachten. Dat klopt helaas. Wegens persoonlijke omstandigheden is Thom op dit moment niet in staat zijn column voor Gouderdom te schrijven. Wij hopen – en gaan ervan uit – dat hij in het nieuwe jaar weer in de pen kan klimmen en ons mag vermaken met zijn scherpe beschouwingen!
Door: Babette (40) I Als ik aan de Hollandse keuken denk, dan denk ik: stamppot! Vooral in deze wintermaanden. En ik denk dan niet alleen aan stamppot, maar ook aan dat heerlijke en gezellige gevoel van samenzijn aan tafel. Bij veel Nederlanders is stamppot eten dan ook traditie geworden en ik snap wel waarom. Voor elk seizoen kun je de meest lekkere stamppotten bereiden en tegenwoordig heb je genoeg keuze, zodat iedereen blij aan tafel zit.
We kennen allemaal wel de traditionele stamppotten zoals boerenkool en zuurkool, maar je hebt ook ontzettend veel keuze uit stamppotten die net een beetje anders zijn. Ik noem ze stamppotten met een twist. In Nederland zijn we namelijk lang niet allemaal zo traditioneel meer en we proberen graag een andere keuken uit. En hoe leuk is het om de buitenlandse keuken te combineren met de Hollandse stamppot? Daarnaast is het vrij eenvoudig om stamppot te bereiden en hoef je er geen keukenprins(es) voor te zijn. Wat mij betreft genoeg reden om eens een paar heerlijke stamppotten met een twist onder de loep te nemen. Ik laat je drie van mijn favoriete traditionele stamppotten zien, maar dan net een beetje anders.
We kennen allemaal wel de traditionele boerenkoolstamppot met spekjes en worst, één van Nederlands favorieten. Boerenkool is een typische Nederlandse wintergroente die al jaren wordt gegeten. We kunnen het bijna wel een stukje Nederlands erfgoed noemen. Maar ook Nederlanders gaan met de tijd mee en durven tegenwoordig ook wel wat ‘anders’ te eten. En zo wordt zelfs traditionele boerenkool in een ander jasje gestopt. Want waarom zouden we stamppot altijd met de ‘gewone’ aardappel eten? Je kunt boerenkoolstamppot namelijk ook heel goed met zoete aardappel bereiden. De laatste jaren is de zoete aardappel hot in Nederland en vervangt hij steeds vaker de normale aardappel. En de naam zegt het al, maar de zoete aardappel is wat zoeter. Dus als je daarvan houdt, is het een absolute aanrader. Zoete aardappel is heel smeuïg, waardoor je een lekkere zachte stamppot krijgt. Zo maak je heel eenvoudig boerenkool met een twist en het blijft net zo smaakvol. Voeg aan deze stamppot gerookte amandelen en spekjes toe en je beleeft als het ware een echte smaakexplosie. Dit gerecht kost maar 30 minuutjes van je tijd en je hebt een heerlijke en gezonde maaltijd op tafel. Een echte aanrader!
Benodigdheden voor twee personen: 0,5 kilo (oranje) zoete aardappels, 50 g gerookte spekreepjes, 0,5 kleine ui, 250 g gesneden boerenkool, 0,5 tl witte-wijnazijn, 1 el olijfolie, 35 g gerookte amandelen en Dijonmosterd.
Bekijk hier hoe je deze heerlijke stamppot bereidt.
Ik ben vast niet de enige die gek is op de indische keuken. Heerlijk al die geuren en smaken van specerijen, ik ben er dol op! Als ik Indisch eet voelt het vaak even alsof ik in het buitenland ben. Bij Indisch eten denk je misschien al snel aan rijsttafels, heerlijk gemarineerd vlees en die lekkere sajoer boontjes. Maar wist je dat de Indische keuken ook heel goed samengaat met de Nederlandse keuken? Zeker ook met de Hollandse stamppot. Bij de Indische andijviestamppot heb je iets meer ingrediënten nodig dan de traditionele andijviestamppot, maar geloof mij: dit is het dubbel en dwars waard. Wat dit recept anders maakt zijn de overheerlijke Indische gehaktballetjes met een sausje. Net even wat anders dan de gebruikelijke Hollandse spek en worst.
Benodigdheden voor twee personen: 600 g aardappels, 150 g andijvie, melk, 3 el gebakken uitjes, 200 g (magere) rundergehakt, 1 ei, 1 tl gemalen komijnzaad, 1 tl sambal oelek, paneermeel, ½ rode ui, 1 teen knoflook, 50 ml ketjap manis, 2 el water, 2 el chilisaus, peper en zout.
Bekijk hier hoe je deze heerlijke stamppot bereidt.
En de laatste stamppot met een twist: zuurkoolstamppot met pastinaak, appel en pecannoten. Ja, met pastinaak! Deze vergeten groente kom je wat minder vaak tegen in de Nederlandse keuken. Maar wist je dat pastinaak in Nederland veel gebruikt werd voordat we hier aardappels hadden? Oorspronkelijk werd de traditionele hutspot bijvoorbeeld met pastinaak gemaakt. Net als de zoete aardappel is pastinaak wat zoeter. Het is een witte wortel en smaakt ook een beetje naar wortel, knolselderij en anijs. De combinatie van de zure zuurkool, zoete pastinaak en de frisse appel werkt goed. Daarnaast is het ook nog eens heel gezond. Zuurkool helpt bijvoorbeeld je weerstand te versterken en dat kunnen we in de wintermaanden goed gebruiken. Ook deze stamppot is echt het proberen waard.
Benodigdheden voor twee personen: 400 gram kruimige aardappelen, 300 gram pastinaak, 1 appel, 30 gram pecannoten, 30 rozijnen, 500 gram zuurkool, 75 belegen kaasplakken, scheutje melk, boter en peper en zout.
Bekijk hier hoe je deze lekkere stamppot bereidt.
Ik hoop dat ik je heb geïnspireerd met mijn favoriete stamppotten met een twist. Nu ik dit schrijf kan ik niet wachten om weer zo’n heerlijke stamppot te maken. En misschien probeer ik nog wel een nieuwe twist. Ik zou zeggen: probeer het eens uit en laat mij weten wat je ervan vindt!
Liefs, Babette
Door: Dominique (42) I Ik heb twee kinderen Mees en Femke. Mees gelooft nog en Femke sinds afgelopen jaar niet meer. De eerste keer dat ze dit jaar weer de schoen mochten zetten, wilde Femke heel graag ‘helpen’. Kadootjes inpakken en in de schoen leggen, wortel weer terug in de koelkast en een klein beetje rommel maken.
De volgende ochtend renden de kindjes naar beneden en gingen meteen kijken bij de schoentjes. Zou de Sint geweest zijn? En jawel hoor! Er zat wat in de schoen! Bij Mees totale blijdschap, maar bij Femke bespeurde ik toch wat teleurstelling…
Later die middag vroeg ik wat er met haar was. ‘Nou mama, ik vind Sinterklaas gewoon een stom feest.’ Waarom dat was kon ze niet zo goed uitleggen… Ik stelde het volgende voor: ‘Wat nou als je gewoon weer helemaal meedoet met Mees en dus net alsof doet of je nog gelooft. Dan laat je mama alles regelen, kijken hoe dat voelt.’
Zo gezegd zo gedaan en het weekend daarna mocht de schoen weer gezet worden. Twee kinderen in pyjama zongen de longen uit het lijf en gingen daarna lekker naar boven. De volgende ochtend renden ze op blote voetjes naar beneden en inderdaad: de Sint was weer geweest!
Van een afstandje keek ik naar mijn kinderen en zag nu niet een, maar twee hele blije gezichtjes. ‘Dank je wel mama’ fluisterde Femke later die dag in mijn oor. Met een klein knipoogje erachteraan.
Door: Martine (46) I Toen mijn dochter in groep 1 van de basisschool zat, hadden een ‘beroepen markt’. In een kring gezeten passeerden verschillende beroepen de revue door middel van verhalen, plaatjes, boeken en filmpjes. Aan het einde van de ochtend kwam de hamvraag: wat zou jij willen worden? Het jongetje naast mijn dochter zei heel resoluut: ‘Ik wil ruimtevaarder worden’. Mij dochter fronste en zei: ‘Nee, ik wil geen ruimtevader worden, maar ruimtemoeder!’
Door: Thom Asvaer (84) I Het mooie, officiële woord voor taal in beweging, groei en ontwikkeling. En dat is prima, moet ook, want stilstand is achteruitgang dus: “Leve de vooruitgang!”
Maar, nou heb ik iets met taal, dat is u misschien al een keer opgevallen. En daardoor bespeur ik misschien af en toe in gezelschappen eerder ietwat vreemde wendingen of uitlatingen in de conversatie bij de aanwezigen. Uitlatingen waarvan ik me afvraag of die tot de goed bedoelde vooruitgang behoren. Noem het verhaspelen, verwarren of verbasteren van woorden, gezegden etc. Een van de drie is altijd wel van toepassing!
Een paar voorbeelden (in een gesprek vaak overgenomen door de toehoorder van de persoon die net begonnen was een bepaald voorval te vertellen):
“Nou, Johnnie en ik waren laatst op een redelijk chique party (ja door kennissen uitgenodigd hoor) en daar werd eigenlijk alleen maar over.. eh…tja….. wat zal ik zeggen geconserveerd over zichzelf”
Of: “Hoe gaat het met je schoonmoeder? Nou die is best kwiek nog maar wat moeilijk ter been, tja ook geen 28 meer. Maar we gaan over twee weken een weekendje met haar naar een… tja…..soort schoonheids- resort in Z-Limburg. Lekker verwend worden en daar hebben ze ook therminale baden”.
Ook spreekwoorden en gezegden verhaspelen komt nogal eens voor zoals:
“Hij laat zich de kaas niet voor de voeten weggraaien” en “Je moet het paard niet voor de wagen spannen” of “Het zijn alleen koks die lange messen dragen”. Of “Waar de koning heerst verliest de keizer zijn recht”. Ook aardig, “Een ezel stoot zich in ‘t gemeen wel vaker aan dezelfde steen”. Of: “Hij weet best waar Abraham de mosterd maakt”.
Het klinkt misschien ongeloofwaardig maar dit zijn echt waargenomen uitspraken. Het verwondert mij altijd dat dan niemand van het gezelschap iets (durft?) te corrigeren.
Ook een bekende ‘soort verspreking’, voorkomend bijvoorbeeld in ‘het vuur’ van een speech door een vakbondsvoorzitter, die de werknemers oproept tot een staking: “Mannen, kom op, nu of nooit, het is 12 voor 2 …….!
Dit alles nog los van de vervaging van de achtergronden van het verschil tussen ‘kennen en kunnen’ en ‘hen en hun’. Ook bij het verschil in gebruik tussen ‘me fiets en mijn fiets’ wordt als antwoord – bij een poging tot voorzichtige correctie – veelal gezegd: “Maar u weet toch wat we bedoelen?’ …………
Tja ik bedoel maar: “Leve de vooruitgang!”
Een andere meer bewuste taal-bezigheid, die ik me nog goed herinner uit mijn jonge jaren maar die ik niet zo vaak meer hoor, is het verwisselen van beginletters van woorden uit een bepaalde tekst. Wat tot zekere verassingen kan leiden! Voorbeeld:
“Scheel heveningen was een vlooi der prammen, de gadbasten waren gezoodnaakt hun poffers te kakken en keken met een alf hoog naar pissende vinken”.
U begrijpt dat dit (toentertijd) niet in alle kringen voorgedragen kon worden ondanks dat de ‘behandelde tekst’ eigenlijk -en netjes – luidde:
“Heel Scheveningen was een prooi der vlammen, de badgasten waren genoodzaakt hun koffers te pakken en keken met een half oog naar vissende pinken” (Pink is klein bootje)
Wij vonden als jochies toen de tekst best spannend, het riekte naar ‘vunzig’, vandaar natuurlijk de ‘opgeslagen’ herinnering daar aan, haha!
Zo kun je met taal veel doen en zeker ook leuke dingen. Taal is boeiend en leerzaam. Maar…… je moet er wel een beetje van houden.
Daarom is het al met al WELBESCHOUWD – gezien het vraagteken achter ‘De Kop’ van deze Column – aan een ieder zelf te oordelen en te bepalen over de mate, aard en bezig zijn met de TAAL-EVOLUTIE!
De herfst is weer aangebroken en dat betekent dat het kouder en regenachtiger is. Natuurlijk is het dan fijn om lekker knus thuis te zitten met een kop warme chocomel en de kaarsjes aan. Toch is de herfst, als je het mij vraagt, echt het seizoen om naar buiten te gaan en in beweging te blijven. De aanblik van rode, gele en groene herfstkleuren maakt mij elk jaar opnieuw zo blij! Volgens mij went zoiets nooit. En ook mijn kinderen zijn fan van het najaar: voor hen is er niks leuker dan rondspringen in regenplassen of kastanjes verzamelen. Eropuit dus! Met vrienden, familie, (klein)kinderen of juist lekker alleen. Vandaag zal ik drie uiteenlopende tips delen voor zowel de natuur- als cultuurliefhebber om lekker naar buiten te gaan in de herfst van 2021. Dus zet je wandelschoenen maar klaar!
Delftenaar Geert de Vries (geboren en getogen op de Beestenmarkt) heeft een fantastische wandeling samengesteld langs allerlei kunstschatten. En dan heb ik het niet over kunst in musea of grachtenpanden, maar over kunstwerken op straat. Hij maakte een route door de historische binnenstad langs zijn favoriete plekken.
Het resultaat is een kunstwandeling van ongeveer 6 kilometer die begint op station Delft. Op deze website vind je een plattegrond. Bovenaan de plattegrond staat een QR-code die je kunt scannen met je telefoon. Op die manier kun je tijdens de wandeling achtergrondinformatie lezen over elk object waar je langsloopt. Volgens Geert is de wandeling geschikt voor iedereen en is het een ‘route die de openbare kunst voor iedereen ontsluit; Delvenaren en bezoekers, jong en oud’. Ben je dus meer een cultuurliefhebber dan natuurliefhebber maar wil je toch een lekkere wandeling maken? Dan is deze kunstroute een geweldige optie.
Als je aan de herfst denkt, denk je aan paddenstoelen in alle soorten of maten, kleuren en vormen. Natuurmonumenten stippelde 10 prachtige paddenstoelenroutes uit in heel Nederland. Een van onze favorieten is de route in Nationaal Park de Utrechtse heuvelrug. Dit is een route van ongeveer 5 kilometer over lanen en bospaadjes. Je komt er van alles tegen zoals bomen, planten, vogels en andere dieren maar ook mysterieuze objecten zoals de stenen tafel en Doornse kei. Wat mij betreft echt een aanrader voor jong en oud. Je kunt het boekje met alle routes online downloaden. Hier staan niet alleen de routes in, maar ook handige extra informatie zoals een routebeschrijving, info over parkeerplekken, horeca en achtergrondinfo over alle bezienswaardigheden die je tegenkomt.
Als je liever wat meer kilometers aflegt en wat meer wilt zien, is op stap gaan met de fiets of e-bike ook een hele goede optie. De ANWB heeft de ‘7 mooiste fietsroutes in de herfst 2021’ uitgezocht om mensen te laten genieten van alles wat de herfst te bieden heeft. Bijvoorbeeld deze prachtige route van 30 kilometer door het Gooi. Dit rondje gaat langs de Gooise Heide, waar helaas vandaag een stuk minder van over is dan vroeger. De laatste restjes worden gekoesterd en er wordt van alles aan gedaan om weer meer diversiteit aan te brengen in het landschap. Zo is er een ecoduct gebouwd en grazen er schapen en Schotse Hooglanders. Tijdens deze mooie fietsroute kom je er allemaal langs.
Dit is echt een van mijn persoonlijke favorieten en eigenlijk vooral leuk met kinderen, dus ik neem hem als extraatje op in de lijst: het kabouterpad. Deze route in het Baarnse Bos is een kabouterspeurtocht voor kinderen. Bij het startpunt ligt een knapzak met lekkers klaar en vervolgens lopen ze met een puntmuts en diezelfde knapzak een route van 500 tot 1500 meter waarin ze op zoek gaan naar kaboutersporen. Onderweg luisteren ze naar een verhaal uit een kabouterboek en doen ze opdrachten. En aan het eind van de route krijgen ze een kabouterdiploma. Feest gegarandeerd!
Ik hoop dat ik je met mijn 3 herfsttips heb geïnspireerd om lekker naar buiten te gaan, in beweging te blijven en te genieten van Nederland in de herfst. Dus jas aan, sjaal om, paraplu mee en lekker op pad!
Liefs,
Babette
Recente reacties